(Dit is een bijdrage van begeleider Niels van Hees over zijn ervaringen op Calipso)
De begeleiding op ouderinitiatief Calipso
Hoe kan nu het beste omschreven worden wat het begeleiden op Calipso omvat?
Mensen in mijn privéomgeving vragen daar wel eens naar en dan merk ik dat het mij moeite kost om hier concreet in te zijn. Dit komt vermoedelijk doordat het werken als begeleider op deze locatie zeer veelomvattend is en dus niet in enkele zinnen te duiden is.
Met andere woorden, het begeleiden van de bewoners met een beperking op Calipso behelst veel meer dan nabijheid bieden en in contact zijn met deze stuk voor stuk unieke bewoners.
Er komen een aantal woorden in mij op zoals fascinerend, uitdagend, zinvol, ingewikkeld, persoonlijke ontwikkeling (introspectie).
Allereerst is het werken met deze doelgroep zeer dankbaar werk. Het naast de bewoners staan en mede richting of nabijheid bieden in hun leven is geweldig om te doen.
Die richting of nabijheid is sterk afhankelijk van het individuele nivo van de bewoner. Er zijn bewoners die geholpen moeten worden bij het opstarten van de dag. Ontbijt klaarzetten, hulp bij het scheren en/of tandenpoetsen, de was doen en meer huishoudelijke taken. In de meeste gevallen worden alle taakjes samen met de bewoner gedaan. En er wonen op Calipso mensen die ons alleen nodig hebben om dagelijks of wekelijks persoonlijk contact te hebben. Dit uit zich meestal in de vorm van het delen van hun belevenissen en hier soms wat richting of advies in nodig hebben. Het feit dat er begeleiding altijd in de buurt is geeft hen wel de nodige rust en gevoel van veiligheid.
Op Calipso wonen 26 bewoners met een beperking. Dat betekent tevens dat zij elkaar ook regelmatig tegenkomen. Dat is gezellig en gemoedelijk. Echter, dit zorgt soms ook voor wrijving tussen deze bewoners. Dat gebeurt overal waar mensen elkaar tegenkomen. De tv te hard, niet luisteren naar elkaar, onaardige dingen zeggen enzovoort.
Afgezien van het feit dat er goede afspraken zijn gemaakt met alle bewoners over hoe met elkaar om te gaan, is het hanteren van deze afspraken iets waar de begeleiding een rol heeft. Bijna elke dag ontstaat er wel een klein conflict tussen bewoners dat opgelost moet worden en waar de begeleiding een sturende rol heeft in het oplossen of bespreekbaar maken ervan. Uiteraard zijn er ook grotere conflicten of moeilijkheden tussen bewoners onderling of bewoners en ouders/verwanten onderling. Dit vraagt wat meer expertise van de begeleiding.
Naast bovenstaande zijn er ook de meer ondersteunende taken in de begeleiding. Een vijftal begeleiders op Calipso nemen hierin de coördinatie voor hun rekening. De persoonlijk begeleider cq begeleider C. Zij hebben elk circa 5 bewoners waarin ze een leidende rol bekleden. In grote lijnen nemen deze Pb’ers het initiatief voor het schrijven van de plannen, doelstellingen en evaluaties van de individuele bewoner. Hierin worden verschillende taken gedelegeerd naar andere begeleiders.
Calipso is een ouderinitiatief. (Opzet en ontstaan ervan is te lezen elders op deze website).
Voor de begeleiding uit zich dat in een zekere vorm van overleg waarin we samen met de bewoner en ouder(s)/verwanten op zoek gaan naar wat er nodig is voor de bewoner om veilig en gezond te kunnen wonen en waar er plaats is voor persoonlijke ontwikkeling. Vervolgens gaan we onderzoeken hoe de begeleiding daar invulling in kan geven. Dat is een heel mooi systeem. Warmte en betrokkenheid. Echter, in de meeste gevallen is dit een uitdaging voor de begeleiding. Tegelijkertijd ook fascinerend. Dit vraagt veel professionaliteit van de begeleiding en dan met name veel van de persoonlijk begeleider. De begeleiding heeft te maken met een spanningsveld. Enerzijds de ouder(s)/verwanten voor wie hun eigen kind vanzelfsprekend het belangrijkste is en dus op de eerste plaats komt. En anderzijds de mogelijkheden en kaders van de zorg. Wat kunnen en mogen wij als begeleiding doen en wat hoort niet bij ons takenpakket? Het spanningsveld wordt met name zichtbaar als er onterechte verwachtingen ontstaan met als gevolg teleurgestelde ouder(s)/verwanten. Dit zijn de uitdagingen van het werk in de zorg in een ouderinitiatief. Het maakt het werk ook zeer interessant en fascinerend tegelijk. Hoe wij hier als begeleding mee omgaan is bijna een dagelijkse dialoog in het zorgteam.
Het werken bij Calipso is dus zeer veelomvattend. Er is dus ook veel meer te schrijven dan wat er nu staat.
Alle begeleiders zijn met veel enthousiasme, voor en achter de schermen, bezig om het leven van alle bewoners zinvol, veilig en gezond te maken of te houden. Dat doen we dus niet alleen, maar met ouder(s)/verwanten die ook op hun beurt met bezieling een bijdrage leveren.
Soms ingewikkeld, meestal fascinerend en vaak een uitdaging. Geweldig werk!
Niels van Hees
Begeleider Calipso